Psikiyatr Dr. Tanju Sürmeli: Neurofeedback Tedavisi, Depresyon Tedavisi, Dikkat Eksikliği Tedavisi, Uyuşturucu Bağımlılığı Tedavisi, Alkol Bağımlılığı Tedavisi, Nöropsikiyatrik İlaçsız Tedaviler

Hakkımızda

Çocuk Psikiyatrisi

Erişkin Psikiyatrisi

Aile Psikiyatrisi

İlaçsız Tedaviler

Performans Arttırma

Tanı Yöntemleri

Erişkin Psikiyatrisi

Depresyon

 

Depresyon Nedir?

Bir akıl hastalığı mı yoksa beynin hastalığı mıdır?

 

Son çalışmalar gösterdiki Depresyon beynin hastalığıdır, aklın hastalığı değildir.Kadınlarda depresyon görülme oranı erkeklerden 2 kat daha fazladır.

 

Depresyondaki Kişilerin Beyninde Elektriksel, Kimyasal, Hormonal ve Magnetik alanDeğişiklikleri olmaktadır. Bu dengenin bozulması sonucu depresyon ortaya çıkmaktadır. ​Genetik olarak veya çevresel faktörlerden etkilenerek ortaya çıkabilir.

Bu değişiklikler bizim psikolojik diye adlandırdığımız yakınmalara yol açmaktadır.

Yukarıdaki beyin haritasinda teta dalgasa artışı (beyaz renk) sol ön beyinde daha fazla.

Depresyondaki Kişiler Neler Hisseder?

 

  • Hayattan zevk almama

  • ​Hobilerini yapmaktan zevk almama

  • ​Ölme isteği veya intiharı düşünme ve hatta intihar planı olması

  • ​Enerjisinde azalma

  • ​Cinsel enerjisinde azalma

  • ​Dikkat ve konsantrasyon problemleri

  • ​Hafıza problemi

  • ​İştahında azalma veya artma

  • ​Kilo kaybı veya fazlalığı (normal kilonun yüzde 5 fazlası)

  • ​Uyku problemleri (uykuya düşmekte sıkıntı, uykuda defalarca uyanma, en çarpıcı olanı sabah 3-4 gibi uyanma, sabah kalkmakta isteksizlik, yataktan çıkmakta isteksizlik)

  • ​Sosyalleşmede azalma

  • ​TV gazete takip edemeyecek hale gelebilirler

  • ​Günlük fonksiyon ve bakımları azalır

  • ​Hayata ve kendisine negatif bakma ve suçluluk duyma görülebilir.

Çoğu insan depresyonda olduğunu söyleyebilir, ancak Klinik depresyondan bahsedebilmek için bu bahsettiğimiz şikayetlerin hepsinin ya da bir kısmının en az 2 hafta sürmesi gerekmektedir.

Depresyon ve İntihar:

 

Columbia Üniversitesinde Depresyon ve Manik depresyon tanı ve tedavisinde Dünyaca ünlü doktorlardan Ronald Fieve ve Donald Dunner’ ın baş asistanı olarak çalıştığım yıllarda;

 

Makyajını düzenli yapıp, depressifim deyip doktor ofisine gelip bir hafta sonra intihar eden bayan hastaların olduğunu; söylerlerdi ve bu tür vakaların doktorları yanıltabileceğinin üzerinde özenle dururlardı.

​Depresyondaki Hastaların yüzde 5'i İntihar Etmektedir!

​Depresyon hastalarının 2/3 ü intihar düşüncesi taşıyabilir.

Dürtüsel ve başka bir insana zarar verme düşünceleri olabilir.

İlaçlar intihar riskini arttırabilir:

Antiepileptik ilaçlar İntihar Riskini arttırıyor (FDA Alert: "Suicidality and Antiepileptic Drugs," Jan. 31, 2008.) www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/2008/ucm116847.htm

 

Medscape Sağlık Haberleri 2008, Yael Waknine FDA’nin ( Amerikan besi ve İlaç Birliğinin ) antiepileptiklerin intihar riskini artırdığından  bahsetmiştir.

​Psikotik Depresyon:

Depresyonun psikozlu çeşidinde ise hasta, gerçek hayattan kopma gösterir. Halüsinasyonlar ve düşünce bozukluğu gösterebilir.

​Mevsimsel Depresyon:

Mevsimsel depresyon denilen çeşidi her sene güneşin azaldığı dönemde ortaya çıkar.

​Anksiyete ve Depresyon:

Depresyonda olanların bir kısmı aşırı evham ve somatik şikayetlerle belirti veren Anksiyete Bozukluğu hastalığına da ikinci bir hastalık olarak yakalanabilirler.

​Uyuşturucu ve Alkol:

Uyuşturucu ve alkol kullanımında maddeye bağlı ikincil depresyon ortaya çıkabilir, bunların bir kısmı madde kullanımından önce depresyondadırlar, madde kullanımı ile depresyon olursa buna dual (ikili) depresyon demekteyiz.

​Kafa Darbesine Bağlı Depresyon:

Bazı kişiler çocuklukta veya yetişkinlikte Kafalarına darbe alıp bilinç kaybı yaşayarak veya yaşamadan hayatlarının belli bir döneminde kafa travmasına bağlı ikincil olarak depresyon gelişebilir, ve bunlar ilaç tedavisine genelde ya hiç ya da iyi cevap vermezler. 

​Diğer Hastalıklarda Depresyon:

  • Parkinson hastalarının yüzde 40-60’ı

  • Stroke (Beyin felçi, kanama veya damar tıkanmasına bağlı) yüzde 50’si

  • Alzheimer hastalarının yüzde 40’ı

  • Travma yüzde 30’u

  • Multipil Skleroz yüzde 30’ında Depresyon görülmektedir.

  • Doğum sonrası,

  • Epilepsi (Sar’a),

  • AIDS,

  • Tiroid hastalığı,

  • Sistemik Lupus Hastalığı,

  • B12, B6, D, C, Folik Asit gibi Vitamin eksikliğine bağlıda Depresyon gelişebilir.

​Bazı İlaçlara Bağlı Depresyon Gelişebilir:

  • Yüksek tansiyon ilaçlarının bazıları (Beta Bloker, Reserpin gibi)

  • ​Kalp ilaçlarının bazıları (Digitalis, veratrum gibi)

  • ​Kortizon ve hormonlar (Doğum kontrol hapı)

  • ​Amfetamin grubu ilaçlar (Ritalin)

  • ​Analjezikler (İbuprofen, Morfin türevi ihtiva edenler)

Depresyon ​Teşhisi Nasıl Konuluyor?​

  1. Teşhiste hastanın öyküsü çok önemlidir.

  2. Hastanın aile yakınlarında hastalığın olup olmadığı, eğer hasta yakınları depresyon geçirdiyse onların ilaç kullanıp kullanmadığı, ilaç kullandıysa hangi ilacı kullandığı önem kazanır. Yanlış teşhis çoğunlukla hastanın hikayesini alırken gerçekleşiyor. 

  3. Ailesiyle size geldiyse semptomları aynı zamanda ailesinden öğrenebilirsiniz; hastanın vermediği cevapları ailesi verebilir,

QEEG Veri Tabanlı Depresyon Teşhis Yöntemi:

 

Merkezimiz A.B.D. de F.D.A (Besin Gıda Birliği) tarafından onaylı birkaç QEEG veri tabanı sistemlerini Türkiye’de öncülük yaparak 2000 yılından beri kullanmaktadır.

 

Beynin Elektriksel aktivitesi Dijital EEG ile kaydedilip New York Üniversitesinin 20 senelik araştırmalarla geliştirdiği NxLink Data Bankası ile hastanın beyin dalgaları Depresyon, Manik Depresyon hastalarının beyin dalgaları ile karşılaştırılır, ayrıca bu kişilerin Geçirilmiş Kafa Travması olup olmadığı bu sistemle tespit edilebilir.

Bu sistem, yüzde 90-94 yanılmadan objektif olarak bizim klinik tanımıza yardımcı olacak şekilde kişide Depresyon şikayetleri olan hastanın şikayetleri Depresyon, Manik depresyon veya Kafa Travmasına mı bağlı diye ayırt etmede yardımcıdır.[1] Tabii ki klinik bulgular, Dijıtal EEG ve Data Bankası incelemesi sonucu ve klinisyenin kararı ile tanı konması gerekmektedir.

Hipomani:

Ayrıca bazı Hipomanik hastalar ilk defa doktorlarına depresyon tablosu ile gelmekte ve antidepresanlar verilince hipomanik nöbetleri ortaya çıkmakta veya tetiklenmektedir. QEEG very tabanı ile daha tedaviye başlanmadan bu potansiyel hastalar objektif olarak kolayca tespit edilebilmektedir.

Yanlış Teşhisi Azaltmalıyız:

Yıllardır tedaviye cevap vermeyen Depresyon tedavisi görmüş birçok vaka son umut olarak Merkezimize gelmişlerdir. Bu hastaların bir kısmı ilaç kullanmak istememektedir.

 

Bu hastaların önemli bir kısmı, yapılan dijital EEG çekimi ve Data bankası incelemesi sonrasında kendilerinde 

  • Depresyon olmadığını, ancak 

  • Manik Depresif olduklarını veya 

  • Geçirilmiş Kafa Darbesine bağlı sekonder depresyon olduklarını öğrendiler.  

 

Bazı hastalar kafalarına aldıkları darbeden bir süre sonra Depresyon veya Manik Depresyon benzeri şikayetleri sekonder olarak ortaya çıkıyor. 

 

QEEG-Data Bankası incelemesi ile bu hastada geçirilmiş bir kafa travması olayı var mı tespit edilebiliyor.  

 

Çoğu zaman klasik EEG de bulgu vermeyen beyindeki elektriksel değişikliklerin, QEEG çekiminde kafa travması ile bağlantılı olduğunu ve ilaçlara bundan dolayı cevap vermediklerini görüyoruz. 

 

Böylece hastanın depresyonunun veya manik depresyonunun birincil nedene mi yoksa kafa travması ile ortaya çıkan ikincil nedene mi bağlı olduğunu tespit etmiş oluyoruz. 

Depresyon Tedavisi:

Depresyon tedavisinde genelde İlaç, Psikoterapi, Kognitif Terapi, Aile Terapisi, Hipnoz, Elektroşok kullanılır.

Çocuklarda Depresyon Tedavisi İlaçsız Olabilir:

Dünyanın en önemli kuruluşları (NICE gibi) Çocuklarda ilk seçenek olarak psikiyatrik ilaçların kullanılmamasını tavsiye etmektedir.

İlaç Meta-Analiz Tedavisi:

Psikiyatride kanıtlanmış ilaç tedavilerinin META ANALİZ çalışmalarının hafif ve orta derece depresyonda istatistiksel olarak plasebodan farklı olmadığı ortaya çıkmıştır.[2],[3] 

 

Psychiatric Times da çıkan yayında “ New Directions in Psychiatry ( Psikiyatri de Yeni Yöntemler)” psikiyatrik ilaçların çalışmadığı tekrar ele alınmıştır.[4]

Elektroşok (EKT) Tedavisi:

Ciddi yan etkileri içinde istatistiki olarak ölüme neden olma [5] riski olan EKT (Elektro şok) psikiyatride yaygın kabul görmektedir. Ama, Elektroşok (EKT) tedavisinin plasebo kontrollü çalışmaları Depresyon ve Şizofreni için küçük derecede etkili olduğunu gösterdiği gibi, intihar riskini azalttığını gösteren plasebo kontrollü çalışması yoktur.

Umut Veren Depresyon Tedavileri:

Yukardaki tedaviler bir çok hastada etkin olmadığı için son zamanlarda umut veren tedaviler geliştirildi bunların içinde

 

  • Neurofeedback Tedavisi

  • Magnetoterapi

  • MRI Terapi 

 

...bulunmaktadır.

Depresyon Neurofeedback Tedavisi:

 

İlaçsız tedavi isteyen hastalarımız için Neurofeedback beyin eğitim sistemi ile başarılı sonuçlar almaktayız. Bu yöntem kalıcı olarak sorunu 2-3 aylık bir tedavi süresi ile ortadan kaldırabildiğini görüyoruz ve en iyi tarafı ise yan etkisinin olmaması olduğu gibi ilaçsız bir hayat sürmenizi sağlatabilmesi.

Unutmayalımki dünya’da hiçbir tedavi yöntem yüzde 100 başarılı değildir. Neurofeedback yüzde 80 civarında başarılı ve genelde kalıcıdır.

 

Uyku sorununuz varsa 5-10 seansta uyku için yapacağımız seanlar sizin rahatça uyumanızı ve sabah dinç kalkmanızı sağlayabilir.

 

Mutluluk ile ilgili bölgede çalışma hayattan zevk almanızı, dikkat merkezindeki çalışma dikkatinizi kolayca toparlamanızı, hafıza bölgesindeki çalışma hafızanızdaki sorunların düzelmesini sağlayabiliyor.

Neurofeedback Tedavisi Bilimsel ve İlaçlara Dirençli Vakalarda Bile Etkili Olabiliyor:

 

Depresyon hastalarında yapılan Neurofeedback (NF), psikoterapi ve plasebo randomize kontrollü çalışmada NF alan grupta iyileşme olurken, plasebo ve psikoterapi alan grupta iyileşme gözükmemiştir.[6]

 

31 kişi ile kontrollü Neurofeedback f-MRI çalışmasında tek seansla duygu durumunun değişip değişmediğine bakılmıştır.[7]

 

Bir başka çalışmada Major Depresif bozukluğu olan kişilerin anormal EEG aktivitelerinde psiko nöroterapinin etkileri araştırılmıştır. Major depresif bozuklukları olanlarda tespit edilen elektromanyetik anormallikler beyin elektromanyetik tomografi (LORETA) ve normatif EEG veritabanına göre tespit edilmiştir. Tedavi öncesi ve sonrası LORETA ile tespitler yapılmış. Tedavi öncesi fronto temporal alanlarda tespit edilen yüksek betanın (18-30Hz), tedavi sonrasında normalize olduğu görülmüş ve aynı zamanda deneklerde klinik iyileşme olduğu gözlenmiştir. Yüksek beta aktivitesinin normalize edilmesinin depresif semptomların anlamlı derecede azalmasıyla ilintili olduğu sonucu çıkarılmıştır.[8]

 

FMRI neurofeedback ile yapılan kontrollü çalışmada Neurofeedback depresyon tedavisinde  etkili bulunmuştur.[9]

 

Walker, 183 ilaç dirençli (resistant) Depresyon hastasında yeni bir protokolle 6 seans NF ile hastaların yüzde 84'de yüzde 50 den fazla iyileşme yaratabildi.[10] 1 sene takipde de yüzde 99'unda kalıcı olduğunu gördü.

 

Zotev ve arkadaşları 2013 de yaptıkları fMRI NF çalışması ile 24 normal insanda (12 gerçek kişi NF, 12 kişi sahte NF aldı) sağ anterior cingulate korteksin duygu kontrolünde rol aldığını belirlediler. Duygu durum bozukluğu yapan Depresyon gibi hastaların tedavisinde önemli olabileceğini düşündüler.[11]  

21 kişi ile yapılan ilaç kullanmamış depresyon hastalarında 14 kişi fMRI NF almış, kontrol grupdaki Depresyon hastaları 7 kişi sahte fMRI NF almış Amygdalayı regüle ederek gerçek fMRI NF alan grupta yalnızca Depresyonlarının iyileştiği görülmüş.[12]

 

40 Depresyon hastası ile normal grubun karşılaştırmasında Neurofeedback depresyon hastalığının ana şikayetlerinden olan Çalışma belleği problemlerinin sadece neurofeedback alan grupta düzeldiğini gösterdiler.[13]

 

Depresyon tedavisinde Neurofeedback etkili ve 5 sene takipde kalıcı olduğu bulundu.[14]

Depresyon Tedavi Rehberlerine Biofeedback Tedavisi Eklenmiştir:

ANXIETY AND DEPRESSION ASSOCIATION OF AMERICA ve National Institutes of Health, National Center for Complementary and Alternative MedicineAnxiete Bozukluğu ve Stres’de TEDAVİ REHBERİNE BİOFEEDBACK TEDAVİSİNİ EKLEMİŞTİR.[15]

 

American Academy of Sleep Medicine (Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi), Biofeedback’i kronik insomnia (uykusuzluk) tedavisinde kanıta dayalı tıp kriterleri içinde etkili yöntem olarak önermekte ve tedavi rehberine eklemiştir.[16]

 

Uyku bozukluklarında kullanılan hipnotik ilaçların Depresyon yaptığı[17] ve sigaranın ölümcüllüğü kadar ölüme neden olabildiği ve bazı kanser çeşitlerine sebep olduğu[18]-[19]-[20]-[21]-[22] birçok bilimsel yayında belirtilmektedir.

 

[1] Kaplan and Sadock's Comprehensive Textbook of Psychiatry, 9th Edition. Sadock  BJ,  Sadock  V. A ,  Ruiz  P. Jun 8, 2009

[2] Kirsch, I., & Sapirstein, G. (1998). Listening to Prozac but hearing placebo: A meta- analysis of antidepressant medication. Prevention and Treatment, Volume 1, Article 0002a, posted June 26, 1998Copyright 1998 by the American Psychological Associationhttp://psychrights.org/research/Digest/CriticalThinkRxCites/KirschandSapirstein1998.pdf

[3] Pigott, H.E., Leventhal, A.M., Alter, G.S., Boren,J.J.( 2010). Efficacy and Effectiveness of  

Antidepressants: Current Status of Research. Psychother Psychosom. February 22;79:267–279

[4] http://www.psychiatrictimes.com/cultural-psychiatry/new-directions-psychiatry

[5] Read J.,Bentali R.( 2010) The effectiveness of Electroconvulsive therapy: A literature review.Epidemiologia Psychiatria Sociale. 333-347

[6] Choi S.W., Chi S.E., Chung S.Y., Kim J.W., Ahn C.Y., Kim H.T. Is Alpha Wave Neurofeedback Effective with Randomized Clinical Trials in Depression? A Pilot Study.Neuropsychobiology 2011;63:43–51

[7] Johnston S., Linden D. E. J., Healy D., Goebel R., Habes I.,Boehm S. G.Upregulation of emotion areas through neurofeedback with a focus on positive mood. Cogn Affect Behav Neurosci2011 Mar;11(1):44-51

[8] Paquette, V., Beauregard, M., Prévost, D.B.(2009). Effect of a psychoneurotherapy on  brain electromagnetic tomography in individuals with major depressive disorder.  Psychiatry Research : Neuroimaging. doi : 10.1016/j.pscychresns.2009.06.002

[9] Linden DE, Habes I, Johnston SJ, Linden S, Tatineni R, Subramanian L, Sorger B, Healy D, Goebel R.

Real-time self-regulation of emotion networks in patients with depression.PLoS One. 2012;7(6):e38115. doi: 10.1371/journal.pone.0038115. Epub 2012 Jun 4.

[10] Walker JE, Lawson R. (2013). FP02 Beta Training for Drug-Resistant Depression-A New Protocol That Usually Reduces Depression and Keeps It Reduced. Journal of Neurotherapy, 17:198–200

[11] Zotev V, Phillips R, Young KD, Drevets WC, Bodurka.(2013). Prefrontal control of the amygdala during real-time fMRI neurofeedback training of emotion regulation.J.PLoS One. 2013 Nov 6;8(11):e79184. doi: 10.1371/journal.pone.0079184. eCollection.

[12] Young KD, Zotev V, Phillips R, Misaki M, Yuan H, Drevets WC, Bodurka J.(2014). Real-time FMRI neurofeedback training of amygdala activity in patients with major depressive disorder.PLoS One. 2014 Feb 11;9 (2):e88785. doi: 10.1371/journal.pone.0088785. eCollection.

[13] Escolano CNavarro-Gil MGarcia-Campayo JCongedo MDe Ridder DMinguez J.A controlled study on the cognitive effect of alpha neurofeedback training in patients with major depressive disorder.Front Behav Neurosci. 2014 Sep 2;8:296.

[14] Baher E, Rosenfeld JP, Baehr R.  The clinical use of an alpha symmetry protocol in the neurofeedback treatment of depression: follow-up study one to five years post therapy. J Neurotherapy 2001;4(4):11-18

[15] http://nccam.nih.gov/health/stress/relaxation.htm

[16] http://www.aasmnet.org/resources/flipping/Membernewsletter/Issue3/files/assets/basic-html/page8.html

[17] Kripke DF.Greater incidence of depression with hypnotic use than with placebo. BMC Psychiatry. 2007 Aug 21;7:42.

[18]Kripke DF.Possibility that certain hypnotics might cause cancer in skin. J Sleep Res. 2008 Sep;17(3):245-50. doi: 10.1111/j.1365-2869.2008.00685.x.

[19] Kripke DF, Langer RD, Kline LE.Hypnotics' association with mortality or cancer: a matched cohort study.

BMJ Open. 2012 Feb 27;2(1):e000850. doi: 10.1136/bmjopen-2012-000850. Print 2012.

[20] Merlo J, Hedblad B, Ogren M, et al. Increased risk of ischaemic heart disease mortality in elderly men using anxiolytics-hypnotics and analgesics. Eur J Clin Pharmacol 1996;49:261e5.

[21] Kripke DF, Klauber MR, Wingard DL, et al. Mortality hazard associated with prescription hypnotics. Biol Psychiatry 1998;43:687e93.

[22] Mallon L, Broman JE, Hetta J. Is usage of hypnotics associated with mortality? Sleep Med 2009;10:279e86.

Depresyon Neurofeedback Tedavisi:

Amerikan Ulusal Sağlık Birliği Akıl Sağlığı (NIMH) Başkanı Psikiyatrist Prof. Dr. Thomas Insel, Amerikan Ulusal Sağlık Birliğinin internet sitesindeki 29 Nisan 2013 tarihli yazısında, “Zihinsel Bozuklukların Tanı Ölçütleri Başvuru El Kitabı’nın(DSM5) geçerliliğinin az olduğunu ve ruh sağlığı bozuklukları olan hastaların dahaiyisini hak ettiğini ve biz yıllardır, DSM kategorilerinde saptanmadığı için biyolojikişaretleri reddettik” halbuki biolojik markerlar önemli diyor. 

 

Prof. İnsel, ilaçlarla tedavinin son durumunu incelediği başka bir makalesinde, akılsağlığı tedavisinde psikiyatrik ilaçların çocuk ve yetişkenlerde çok yaygın olarakkullanıldığını, NIMH’ın fonlarıyla sağlanan karşılaştırmalı çalışmalarda yeni türdepsikiyatrik ilaçların, eski tip psikiyatrik ilaçlara üstünlüğü olmadığı halde son 10-20 senede dramatik olarak yeni tür psikiyatrik ilaçların kullanımının arttığını ama bu artışın 2007 yılında psikiyatrik ilaçların 25 milyar dolarlık bir satış potansiyeli olduğuhalde psikiyatrik hastalıkları engellemede ve bu hastalıklardan olan ölümlerinazalmasında etkili olmadığına dikkat çekiyor. 

Prof. İnsel, “Şu an kullandığımız psikiyatrik ilaçlar çok az insana daha iyi olmalarındayardımcı oluyor veya çok az insan gerçekten iyileşiyor. Birçok araştırmadan uzunsüreli etkilerinin ölçüldüğü çalışmalar yapmaları beklenirken ve böyle bir istekolmasına rağmen, araştırmalar bu ilaçların kısa süredeki etkilerine odaklandı. 30 seneönce hata yaptığımız nasıl ortadaysa  bundan 30 yıl sonra da hâlâ ‘Biz hata yapmışız’ diyor olabiliriz” diyor.

İlaç endüstrisinin en önde gelen firmalarından Eli Lily’nin önceki Başkan yardımcısıDr. Christian Fibiger “Psikofarmakolojinin krizde olduğunu, yaygın şekilde ilaçdenemelerinin başarılı olamadığıni gösteren  datanın çok açık bir şekilde ortadaolduğunu, onlarca yıldır yapılan psikiyatrik ilaçlar ile ilgili araştırma ve harcananmilyarlarca doların 30 yıldır bir tek eşi benzeri olmayan etkili bir ilaç bulunmasınısağlamadığını” söylemesi Dr. Insel’in bu konuda yanlız olmadığını göstermektedir.

Prof. Dr. İnsel biolojik markerların ( Örneğin: QEEG biolojik markerdır) teşhiste kullanılması gerekliliğinin üzerini vurguluyor. İlaçların kısıtlılığınınbilimsel veriler sonucunda görüldüğünü anlatıyor. 

NIHMH, Research Domain Criteria (RDoC) projesi 2008 yılından itibarenbiyolojik markerların çalışmaya katılması ile, tüm psikiyatri araştırmaları için fonalınmasının mümkün olacağını belirtmektedir.  QEEG ve Neurobiofeedback bubiolojik markerlara katkıda bulunmaktadır.

 

Psikiyatride kanıtlanmış ilaç tedavilerinin META ANALİZ çalışmalarının hafifve orta derece depresyonda istatistiksel olarak plasebodan farklı olmadığıortaya çıkmıştır.,

 

Psychiatric Times da çıkan yayında “ New Directions in Psychiatry ( Psikiyatride Yeni Yöntemler )” psikiyatrik ilaçların çalışmadığı tekrar ele alınmıştır.

[1] http://www.nimh.nih.gov/about/director/2013/transforming-diagnosis.shtml

[2] Insel, T. R. (2009). Disruptive insights in psychiatry: Transforming a clinical discipline. Journal of

Clinical Investigation, 119(4), 700–705

[3] Fibiger HC (2012). Psychiatry, the pharmaceutical industry, and the road to better therapeutics.

Schizophrenia Bulletin, 38(4), 649–650

[4] https://www.nimh.nih.gov/research-priorities/rdoc/index.shtml

[5] Kirsch, I., & Sapirstein, G. (1998). Listening to Prozac but hearing placebo: A meta- analysis of

an*depressant medica*on. Preven*on and Treatment, Volume 1, Ar*cle 0002a, posted June 26,

1998Copyright 1998 by the American Psychological Associa*on

h3p://psychrights.org/research/Digest/Cri*calThinkRxCites/KirschandSapirstein1998.pdf

[6] Pigo3, H.E., Leventhal, A.M., Alter, G.S., Boren,J.J.( 2010). E=cacy and E>ec*veness of An*depressants: Current

Status of Research. Psychother Psychosom. February 22;79:267–279

[7] h3p://www.psychiatric*mes.com/cultural-psychiatry/new-direc*ons-psychiatry